قوانین مطالبه سهم الارث و تقسیم ترکه

مطالبه سهم الارث از جمله موضوعاتی است که با مقررات ارث در قانون مدنی و قوانین مربوط به امور حسبی ارتباط مستقیم دارد. پس از فوت شخص، اموال باقی‌مانده از او مطابق قانون میان ورثه تقسیم می‌شود و هر یک از ورثه نسبت به سهم قانونی خود دارای حق هستند. ۱- قانون مدنی ماده ۸۶۱ قانون مدنی متن ماده: موجب ارث دو امر است: نسب و سبب. کاربرد: این ماده مبنای قانونی ایجاد حق ارث را مشخص می‌کند. رابطه خویشاوندی یا برخی روابط قانونی مانند زوجیت، از عوامل ایجاد حق ارث هستند. ماده ۸۶۷ قانون مدنی متن ماده: ارث به موت حقیقی یا به موت فرضی مورث تحقق پیدا می‌کند. کاربرد: حق ورثه نسبت به ترکه پس از فوت مورث ایجاد می‌شود و اموال متوفی وارد فرآیند حقوقی ارث می‌شوند. ماده ۸۶۸ قانون مدنی متن ماده: مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی مستقر نمی‌شود مگر پس از ادای حقوق و دیونی که به ترکه میت تعلق گرفته. کاربرد: قبل از تقسیم نهایی اموال، باید دیون، وصایا و حقوق قانونی مربوط به ترکه بررسی شود. ماده ۸۶۹ قانون مدنی متن ماده: حقوق و دیونی که به ترکه میت تعلق می‌گیرد و باید قبل از تقسیم آن ادا شود از قرار ذیل است: ۱- قیمت کفن میت و حقوقی که متعلق است به اعیان ترکه مثل عینی که متعلق رهن است. ۲- دیون و واجبات مالی متوفی. ۳- وصایای میت تا ثلث ترکه بدون اجازه ورثه و زائد بر ثلث با اجازه آن‌ها. کاربرد: این ماده ترتیب پرداخت حقوق مربوط به ترکه را مشخص می‌کند و نشان می‌دهد که تقسیم ارث پس از رعایت این موارد انجام می‌شود. ماده ۸۷۵ قانون مدنی متن ماده: شرط وراثت زنده بودن در حین فوت مورث است و اگر حملی باشد در صورتی ارث می‌برد که نطفه او حین‌الموت منعقد بوده و زنده هم متولد شود اگرچه فوراً پس از تولد بمیرد. کاربرد: این ماده شرایط کلی برخورداری اشخاص از حق ارث را بیان می‌کند. ۲- قانون امور حسبی موضوعات مرتبط: قانون امور حسبی مقررات مربوط به: انحصار وراثت تحریر ترکه مهر و موم ترکه تقسیم ترکه رسیدگی به اختلافات مربوط به اموال متوفی را مشخص می‌کند. تقسیم ترکه در شرایطی که ورثه درباره نحوه تقسیم اموال توافق نداشته باشند، امکان مراجعه به مرجع صالح برای تعیین تکلیف ترکه وجود دارد. تقسیم ترکه می‌تواند شامل: املاک وجه نقد خودرو سهام سایر دارایی‌های متوفی باشد. ۳- مقررات اموال مشاع در بسیاری از پرونده‌های ارثی، اموال باقی‌مانده از متوفی میان چند وارث به صورت مشاع قرار می‌گیرد. در این شرایط، مقررات مربوط به مال مشاع و تقسیم آن نیز اهمیت پیدا می‌کند. جمع‌بندی حقوقی بنابراین اگر یکی از ورثه از تحویل سهم دیگران خودداری کند، ابتدا باید وضعیت وراث، میزان سهم، نوع اموال و شرایط ترکه مشخص شود و سپس مسیر قانونی مناسب انتخاب گردد.